ما ، در صحّت اين داستان ترديد جدّى داريم كه رسول خدا ( ص ) براى كسانى جز خانواده‌اش در مقابل اجرتى چنين پست كه حتى پيرزنان هم از گرفتن آن ابا دارند ، براى مردم مكّه شبانى كرده باشد . اين مبلغ در مقابل وقت و زحمتى كه صرف چرانيدن گوسفندان مىشود ، بسيار ناچيز است . دلايل ما به شرح ذيل است ؛ أ . يعقوبى كه يكى از معدود مورّخان دقيق است ، تأكيد كرده كه پيامبر ( ص ) هرگز اجير كسى نبوده است . « 1 » ب . روايات در اين باره تناقض دارد . در حالى كه در برخى واژهء « لاهلى » - براى خانواده‌ام - آمده ، برخى ديگر مىگويند : « لاهل مكّه » - براى مردم مكّه - در حالى كه در برخى روايات واژهء « قراريط » آمده ، در شمارى ديگر كلمهء « اجياد » ثبت شده است . در صورتى كه راوى همهء اين روايات يك نفر باشد ، قطعا از او نمىپذيرند . بلى ، برخى گفته‌اند : مردم عرب ، قراريط را نمىشناختند . اين واژه نام مكانى در مكّه است . « 2 » سؤال اين است كه چرا فقط در همان مكان شبانى كرد ؟ و چرا به جاهاى ديگر نرفت ؟ ! با صرف‌نظر از آنچه گذشت ، اختلاف روايت در واژه‌هاى « قراريط » و « اجياد » از اين جهت است كه هر دو واژه نام يك محل يا دو محل نزديك به هم بوده است . با اين حال ممكن است اشكال شود كه در روايت بخارى « على قراريط » آمده و واژهء « على » ظاهرا بر اجرت دلالت دارد . شايد بتوان چنين پاسخ داد كه قراريط نام كوهى در مكّه بوده و پيامبر ( ص ) بالاى آن ، گوسفندچرانى كرده است . بايد دانست كه بر صحّت هيچ يك از اين احتمالات ، شاهدى نداريم . وانگهى در صورتى بايد سراغ اين شواهد رفت كه سند روايت صحيح باشد و از معصوم ( ع ) نقل كنند .

--> ( 1 ) . تاريخ يعقوبى ، 2 / 21 . ( 2 ) . فتح البارى ، 4 / 364 ؛ سيره حلبى ، 1 / 136 .